‘Je ziet er toch prima uit?’ zei mijn leidinggevende — maar vanbinnen was ik al maanden op

‘Je ziet er toch prima uit?’ Dat was het eerste wat mijn leidinggevende zei toen ik in het kantoortje tegenover haar zat en eindelijk begon te huilen.

Ik had me nog zo voorgenomen om rustig te blijven. Gewoon uitleggen dat het niet meer ging. Dat ik al weken slecht sliep, fouten maakte in mails, afspraken door elkaar haalde en in de auto naar mijn werk soms moest stoppen op een parkeerplaats langs de A12 omdat ik ineens geen lucht kreeg. Maar toen zij dat zei, schoot ik vol.

‘Dat is nou precies het probleem,’ zei ik. ‘Ik lijk prima. Ik bén het niet.’

Ik werk al acht jaar op de administratie van een middelgroot bedrijf in Utrecht. Niet spectaculair, gewoon facturen, planningen, telefoontjes, roosters opvangen als iemand ziek is. Ik ben ook zo iemand die altijd zegt: laat maar, ik pak het wel op. Handig als je waardering wilt. Minder handig als niemand nog doorheeft wanneer het te veel wordt.

Thuis was het ook geen rustige periode. Mijn ouder heeft sinds vorig jaar meer zorg nodig. Niet zwaar genoeg voor een verpleeghuis, wel genoeg gedoe met wijkverpleging, ziekenhuisafspraken, de apotheek, formulieren voor de Wmo en een eindeloos heen-en-weer met de gemeente. Mijn broer helpt ook, maar die woont niet om de hoek en denkt eerlijk gezegd praktischer dan ik. Die zegt sneller: ‘Als jij iets niet trekt, moet je het gewoon niet doen.’ Klinkt simpel, is het niet altijd.

Ik had alleen tegen bijna niemand gezegd hoe slecht het echt ging. Niet op mijn werk, niet thuis. Zelfs tegen mijn partner zei ik steeds: ‘Drukke week, komt wel goed.’ Ondertussen stond ik om half zes nog was op te vouwen, mailtjes te beantwoorden en te doen alsof ik alles onder controle had. Alsof dat belangrijker was dan eerlijk zijn.

De week ervoor ging het mis. Ik was de verjaardag op school van mijn kind vergeten. Niet helemaal vergeten, ik wist het wel, maar ik had de traktatie niet geregeld. Om kwart over acht zag ik het appje van een andere moeder: ‘Gezellig straks!’ Toen stond ik nog in pyjama in de keuken met een lege broodtrommel in mijn hand.

Mijn kind zei niks verwijtends, en dat maakte het juist erger. Alleen: ‘Geeft niet hoor.’ Daar brak ik van.

Diezelfde middag belde de intern begeleider van school over iets kleins, en ik reageerde veel te fel. Niet onbeschoft, maar wel hoorbaar opgejaagd. Daarna heb ik op het toilet op mijn werk gezeten en gedacht: als nu iemand iets aan me vraagt, trek ik het niet meer.

Dus zat ik eindelijk bij mijn leidinggevende. Ik had eigenlijk gehoopt dat ze zou zeggen: ga naar huis, meld je ziek, we regelen het. Maar zij zei: ‘We merken wel dat je kortaf bent de laatste tijd. En eerlijk, collega’s vangen ook veel van je op. Je kunt niet alles laten vallen.’

Daar had ze ook gelijk in. Dat vond ik misschien nog het irritantst. Ik was niet alleen slachtoffer in dit verhaal. Ik had maandenlang gedaan alsof ik alles kon, geen grenzen aangegeven, hulp afgeslagen en vervolgens verwacht dat anderen zouden snappen dat het niet goed ging.

Ik zei: ‘Ik wil niks laten vallen. Ik kan gewoon niet meer doen alsof.’

Zij zuchtte en schoof een doos tissues naar me toe. ‘Waarom heb je dit niet eerder aangegeven?’

Ik zei: ‘Omdat ik bang was dat ik zwak over zou komen.’

‘Maar nu kom je onbetrouwbaar over,’ zei ze.

Dat kwam hard aan, juist omdat het niet helemaal oneerlijk was.

Ik meldde me die dag nog ziek via de bedrijfsartsprocedure. De volgende ochtend zat ik bij de huisarts, trillend met een lijstje klachten dat ik eerst nog netjes in mijn telefoon had gezet, alsof ik zelfs mijn instorting efficiënt wilde aanpakken. De huisarts zei burnoutklachten, rust, gesprek met de praktijkondersteuner, geen werkmail openen. Klinkt helder. In de praktijk voelde het alsof alles tegelijk omviel.

Thuis begon pas de schaamte. Mijn partner vroeg: ‘Waarom heb je niks gezegd?’ Niet boos, meer moe. En toen kwam eruit wat ik zelf eigenlijk niet wilde horen: omdat ik graag wilde dat iedereen mij zag als iemand die het aankon. Op het werk. Thuis. Bij school. Bij mijn ouder. Alsof dat mijn rol was geworden.

Mijn partner zei: ‘Maar wij vroegen helemaal niet dat je perfect was.’

Daar moest ik ook even stil van worden. Want een deel van die druk kwam echt van buiten, van targets, roosters, verwachtingen, reacties als ‘je ziet er prima uit’. Maar een deel kwam ook van mijzelf. Van dat eeuwige nette plaatje. Op tijd reageren, helpende dochter zijn, betrokken moeder, fijne collega, leuke partner. En als dat niet lukte, deed ik alsof het alsnog lukte.

Een paar dagen later belde mijn broer. Ik verwachtte een preek, maar hij zei: ‘Ik ben niet boos, maar ik ben wel geïrriteerd dat je steeds zegt dat het goed gaat terwijl het dat niet doet. Dan kan ik ook niks overnemen.’

Dat was pijnlijk, maar ook terecht. We hebben toen voor het eerst echt afspraken gemaakt over onze ouder. Niet meer alles via mij. Hij pakt nu een deel van de ziekenhuisafspraken en het contact met de thuiszorg op. Eerder wilde ik dat niet uit handen geven, omdat ik vond dat ik het beter regelde. Ook niet mijn beste kant.

Op mijn werk loopt het nog stroef. Mijn leidinggevende appte vorige week: ‘Neem je tijd, maar we moeten straks wel in gesprek over vertrouwen en re-integratie.’ Eerst werd ik daar weer misselijk van. Nu snap ik ook dat zij met een team zit dat door moest terwijl ik op omvallen stond en niks zei.

Ik merk hoe dubbel dit alles voelt. Ik ben kapot van het overeind houden van een beeld dat niet meer klopte, maar ik voel me ook schuldig dat ik pas stopte toen ik al half was uitgevallen. Alsof ik iedereen heb laten geloven dat ik sterk was en ze toen heb laten zitten op het moment dat het misging.

Ik probeer nu eerlijker te zijn, maar zelfs dat voelt soms ongemakkelijk. Alsof ik moet kiezen tussen mijn plicht doen en toegeven dat ik het niet trek. Misschien is dat precies waar ik mezelf in ben kwijtgeraakt.

Ik ben benieuwd hoe anderen hiernaar kijken: moet je doorgaan zolang het nét nog kan, of is je echte verantwoordelijkheid juist dat je eerder zegt dat het niet meer gaat?