Ik lig al jaren naast mijn man, maar het voelt alsof ik in mijn eentje verdwijn

Ik weet niet precies wanneer het begonnen is. Mensen vragen dat soms, alsof er een duidelijke avond was waarop alles kantelde. Maar zo ging het niet. Het was meer alsof er elke maand iets kleins verdween en ik het pas merkte toen er bijna niks meer over was.

Ik ben al zestien jaar getrouwd met Jeroen. We wonen in Amersfoort, tussen de rijtjeshuizen, de fietsen tegen de schutting, de containers die altijd nét te vroeg buiten staan. We hebben twee kinderen, Daan van twaalf en Lotte van negen. Op papier hebben we het goed. Geen schulden meer, allebei werk, een huis dat in waarde is gestegen, vakanties in Zeeland, met een beetje geluk volgend jaar misschien weer een week naar Texel. Mensen zeggen ook vaak: “Jullie hebben het toch goed voor elkaar?”

En dan glimlach ik. Die automatische glimlach. Ik ben daar heel goed in geworden.

Jeroen is geen slechte man. Dat maakt het misschien juist moeilijker om hardop te zeggen wat er mis is. Hij drinkt niet, hij slaat niet, hij gaat niet vreemd — voor zover ik weet, maar eerlijk gezegd zou een affaire bijna logischer voelen dan dit. Nee, hij is er gewoon… niet echt. Al jaren niet.

Hij komt thuis, zet zijn tas neer, vraagt: “Wat eten we?” Als ik zeg dat ik moe ben, knikt hij en pakt zijn telefoon. Als ik vertel dat ik me zorgen maak om Lotte, omdat ze zo stil is de laatste tijd, zegt hij: “Komt wel goed.” Als ik begin over mezelf, over dat ik soms wakker lig en het gevoel heb dat mijn leven steeds kleiner wordt, kijkt hij alsof ik een ingewikkelde gebruiksaanwijzing voorlees.

Een paar maanden geleden zei ik in bed: “Ik heb het gevoel dat je me niet meer ziet.”

Hij zuchtte. Gewoon echt zuchten.

“Wat moet ik daar nou mee, Marieke?”

Ik lag naast hem in het donker en ik voelde mezelf dichtklappen. Alsof ik iets gênants had gezegd. Alsof behoefte hebben aan warmte iets kinderachtigs was.

De volgende ochtend smeerde ik weer brood, zocht ik de gymtas van Daan, bracht ik Lotte naar school. Er was regen, van die miezer die overal in trekt. Ik stond op het schoolplein met andere ouders en iemand vroeg of ik meeging helpen met de avondvierdaagse. Ik zei ja. Natuurlijk zei ik ja.

Soms denk ik dat mijn hele leven bestaat uit natuurlijk zeggen.

Vorig jaar heb ik nog geprobeerd het te redden. Of nee, geprobeerd… ik heb eraan getrokken tot mijn handen er moe van werden. Ik stelde voor om samen uit eten te gaan.

“Waarom?” vroeg hij.

Ik lachte nog, omdat ik dacht dat hij een grap maakte.

Maar dat deed hij niet.

“We eten toch thuis ook?” zei hij.

Later, toen de kinderen sliepen, zei ik: “Ik mis ons.”

Hij bleef naar de televisie kijken. Een voetbalprogramma. “Er is geen ons kwijt, Marieke. Jij maakt overal zo’n ding van.”

Dat zinnetje blijft maar hangen. Jij maakt overal zo’n ding van.

Sindsdien ben ik op alles gaan letten. Op hoe hij nauwelijks nog opkijkt als ik een nieuwe trui aanheb. Op hoe hij alleen vraagt hoe mijn dag was uit beleefdheid, en zelfs dan vaak niet wacht op het antwoord. Op hoe lang het geleden is dat hij me zomaar aanraakte. Niet seks, daar heb ik het niet eens als eerste over. Gewoon een hand op mijn rug in de keuken. Een kus die niet automatisch voelt. Iets kleins. Iets menselijks.

Mijn zus Anneke zei laatst aan de keukentafel: “Maar is het nou echt zó erg? Jeroen is tenminste stabiel. Je weet ook wat je hebt.”

Ik weet nog dat ik mijn koffiekopje vasthield en dacht: ja, dat is dus precies het probleem. Ik weet wat ik heb. Een veilig leven waarin ik langzaam uitdroog.

En toch ben ik bang om te gaan. Niet een beetje. Echt bang. Voor de stilte in een appartement waar niemand op me wacht. Voor Daan die doet alsof het hem niks doet maar ’s nachts wakker ligt. Voor Lotte die gaat vragen of het door haar komt. Voor geld, ook gewoon geld. De boodschappen zijn nu al duur genoeg. Ik werk drie dagen in een apotheek, Jeroen verdient meer. Als ik wegga, lever ik alles in voor een onzekerheid waar ik niet eens een naam aan kan geven.

Twee weken geleden barstte het eruit. Niet eens tijdens een groot gevecht. Juist dat lullige maakt het zo erg. Ik had lasagne gemaakt. De kinderen zaten al aan tafel. Ik zei dat ik misschien op woensdag meer wilde gaan werken.

Jeroen haalde zijn schouders op. “Moet je doen.”

Ik zei: “Je vraagt niet eens waarom.”

Hij keek me geïrriteerd aan. “Moet alles altijd zo zwaar?”

Toen zei ik, veel te hard: “Omdat ik me hier al jaren moederziel alleen voel!”

Daan verstijfde. Lotte begon meteen te huilen.

Jeroen werd rood en siste: “Niet waar de kinderen bij zijn.”

Maar waar dan wel? Wanneer dan wel? Over tien jaar? Als we vijftig zijn en elkaar alleen nog kennen als twee mensen die ooit samen een hypotheek afsloten?

Die avond sliep hij op zolder. De dag erna deden we alsof er niks gebeurd was. Hij bracht Lotte naar school. Ik vouwde de was op. Er lag een sok van hem tussen mijn handen en ik moest ineens zo hard huilen dat ik op de vloer ben gaan zitten. Gewoon op het laminaat, tussen een handdoek en een shirt van Daan.

Gisteren zei hij ineens, zonder me aan te kijken: “Als je ongelukkig bent, moet je misschien weggaan.”

Geen verdriet. Geen woede. Alsof hij een praktische oplossing gaf voor een kapotte waterkoker.

En dat brak iets in mij, juist omdat hij het zo rustig zei.

Ik wil niet gesmeekt worden om te blijven. Maar ik had gehoopt dat het hem íéts zou doen. Dat hij zou zeggen: wacht, laten we praten. Laten we hulp zoeken. Laten we niet zomaar opgeven.

In plaats daarvan liep hij naar de schuur om een fietsband te plakken.

Misschien is dat ons hele huwelijk geworden. Ik die van binnen in paniek ben, en hij die iets repareert waar lucht uit loopt, zonder te zien dat ik degene ben die al jaren leegloopt.

Dus nu weet ik het niet meer. Blijf ik in een leven dat veilig is maar koud, of spring ik in iets onbekends waar ik misschien nog eenzamer word dan ik al ben?

Hoe lang noem je iets nog een huwelijk als je je vooral onzichtbaar voelt? En is weggaan laf… of juist het enige beetje moed dat ik nog over heb?