Ik bleef vechten voor ons, maar ergens onderweg raakte ik mezelf kwijt
Ik weet nog precies hoe het voelde toen Jeroen zei: „Het komt goed, echt. Even doorbijten.”
Hij zei het in onze kleine huurwoning in Amersfoort, terwijl de verwarming half uit stond omdat we alweer moesten opletten met de energierekening. Ik stond in de keuken met een mok oploskoffie die al koud was geworden. En ik knikte. Natuurlijk knikte ik. Want dat deed ik altijd.
Toen we elkaar leerden kennen, was Jeroen warm, grappig, rustig. Zo iemand bij wie je schouders vanzelf zakken. Ik had eindelijk het gevoel dat ik niet alles alleen hoefde te dragen. We praatten over later alsof dat iets stevigs was. Een rijtjeshuis misschien. Een hond. Op zondag naar zijn moeder in Soest, die altijd te veel kroketten in de airfryer gooide en zei dat ik te mager was.
Dat gevoel van veiligheid was voor mij alles.
En misschien is dat precies waarom ik zo lang ben gebleven toen het begon te schuiven.
Eerst verloor hij zijn baan. Kan gebeuren, dacht ik. Hij werkte in de logistiek, het was onrustig, contract niet verlengd. Hij schaamde zich kapot. Ik zag dat ook. Hij ging stiller praten. Minder douchen soms. Midden op de dag nog in zijn joggingbroek zitten. Ik probeerde lief te blijven.
„Het is tijdelijk,” zei ik.
„Jij snapt het niet,” beet hij me dan toe.
Of nee, niet eens beet. Eerder moe. Leeg. Alsof elk woord hem moeite kostte.
Dus ik ging meer werken. Ik pakte extra diensten in de thuiszorg. Avonden, weekenden, wat ik maar kon krijgen. Ik betaalde de boodschappen, de huur, zijn zorgverzekering toen hij het vergat. Ik zette herinneringen in mijn telefoon voor zijn afspraken bij het UWV, hielp met brieven, maakte zijn cv netjes. Ik was vriendin, planner, pinpas, therapeut en, zo voelde het later, een soort opvangnet zonder bodem.
In het begin bedankte hij me nog.
Later zei hij dingen als: „Als jij nou niet steeds zo gespannen deed, was het hier ook gezelliger.”
Dat kwam hard aan. Omdat ik juist gespannen was doordat ik alles overeind hield.
Ik weet nog een avond. Het regende. Zo’n vieze Nederlandse miezer waar je niet eens echt een paraplu voor pakt. Ik kwam thuis na een late dienst. Mijn voeten deden pijn, mijn hoofd suisde. Er stond afhaal op tafel. Niet omdat hij lief wilde verrassen, maar omdat hij geld had uitgegeven dat er niet was.
„Waar heb je dit van betaald?” vroeg ik.
Hij haalde zijn schouders op. „Klarna.”
Ik moest echt even gaan zitten.
„Jeroen, we redden dit zo niet.”
Hij gooide zijn handen omhoog. „Altijd gezeik over geld. Altijd.”
„Omdat er geen geld ís!”
Hij keek me aan met een blik die ik nog steeds niet goed kan uitleggen. Koud, maar ook verwijtend. Alsof ík hem in de steek liet door de waarheid hardop te zeggen.
Daarna ging het sneller mis. Kleine leugens. Dat hij had gesolliciteerd terwijl dat niet zo was. Dat hij „even naar buiten” ging en pas diep in de nacht terugkwam. Dat er aanmaningen op de mat lagen die hij had verstopt in een la onder de handdoeken. Ik vond ze toen ik schone was vouwde. Gewoon tussen de sokken. Alsof papier daar minder echt werd.
Ik werd wantrouwig. En moe. Vooral moe.
Mijn wereld werd klein. Werken, rekenen, slikken, doorgaan. Mijn vriendin Sanne zei een keer in een café aan de Hof: „Je klinkt niet meer als jezelf.” Ik lachte het weg. Best gênant eigenlijk. Ik verdedigde hem nog steeds. Hij had het zwaar. Hij zat niet goed in zijn vel. Je laat iemand toch niet vallen als het moeilijk wordt?
Maar wanneer ben je iemand aan het helpen, en wanneer sta je alleen nog maar toe dat je mee kopje onder gaat?
De ergste avond was niet eens de avond dat ik ontdekte dat hij geld van mijn spaarrekening had gehaald. Dat was verschrikkelijk, begrijp me niet verkeerd. Ik kreeg letterlijk koude handen toen ik het zag. Mijn spaarpotje. Voor noodgevallen. Voor later. Voor iets van hoop.
„Ik zou het terugzetten,” zei hij.
„Waarvan dan, Jeroen? Waarvan?”
Hij begon te huilen. Echt huilen. Met schokjes in zijn schouders. En meteen voelde ik me weer schuldig, belachelijk genoeg. Dat is misschien het ergste. Dat je eigen grens eindelijk in zicht komt, maar je hart er alsnog achteraan rent.
Nee, de ergste avond was die week erna.
Ik kwam thuis en vond hem op de bank, gordijnen dicht, lege blikjes op tafel, telefoon uit. Ik ging naast hem zitten en zei zacht: „Ik kan dit niet meer alleen.”
Hij zei niets.
Ik wachtte. Een minuut, misschien langer.
Toen zei hij: „Dan ga je toch weg?”
Niet boos. Niet hard. Bijna onverschillig.
Alsof al die maanden, al dat trekken, al dat sparen en sussen en mezelf wegcijferen, in één zin van tafel werden geveegd.
Ik voelde op dat moment niet eens direct verdriet. Eerst alleen stilte in mijn lijf. Een soort instorten zonder geluid.
Die nacht heb ik op de badkamervloer gezeten omdat ik hem niet wakker wilde maken met mijn gehuil. Ik keek naar de wasmand, naar een losse sok, naar een kapotte toilettas, van die onbelangrijke dingen die opeens heel scherp worden als je leven scheurt. En ik dacht: als ik nu omval, is er niemand die mij opvangt.
Dat was het moment waarop er iets brak. Niet mijn liefde misschien. Maar wel mijn geloof dat we samen ergens naartoe gingen.
Ik ben nog niet lang weg. Ik slaap nu tijdelijk bij mijn zus in Nijkerk. Mijn spullen staan in dozen. Ik functioneer op werk, min of meer, maar thuis in de logeerkamer voel ik pas hoe uitgeput ik ben. Alsof mijn lichaam nu pas durft toe te geven wat mijn hoofd maanden heeft ontkend.
En toch mis ik hem soms. Of nee… niet hem alleen. Ik mis vooral wie wij in het begin leken te zijn. Het idee van samen. Dat veilige plan dat achteraf misschien meer van mij was dan van ons.
Mensen zeggen: „Je hebt het juiste gedaan.” Misschien. Maar waarom voelt het dan nog steeds alsof ik iets begraven heb waar ik zo hard voor gevochten heb?
Wanneer wordt trouw aan een ander eigenlijk verraad aan jezelf?
En had ik eerder moeten gaan, of juist langer moeten blijven vechten?