“Jij kunt dit misschien niet overleven,” zei de cardioloog — en toch kon ik niet kiezen voor één leven minder
“Dit is niet verantwoord.” Dat zei de cardioloog in het Erasmus MC terwijl mijn man naast me zat en ik alleen maar naar dat scherm staarde waar drie kloppende hartjes op te zien waren. Drie. Ik had nog niet eens verwerkt dat ik zwanger was, laat staan van een drieling, en toen ging het al over risico’s, percentages en de kans dat mijn eigen hart het zou begeven.
Ik heb al jaren een zwak hart. Geen detail waar ik in het dagelijks leven steeds mee bezig was, maar wel iets waarvoor ik onder controle sta. Ik werk parttime in de thuiszorg, fiets korte stukjes, doe rustig aan en weet meestal prima waar mijn grens ligt. Mijn man en ik wilden graag een kind. We hadden zelfs gesprekken gehad over wat wel en niet verstandig zou zijn. Maar eerlijk is eerlijk: ik heb ook dingen een beetje weggeduwd. Ik wilde zo graag moeder worden dat ik vooral luisterde naar alles wat nog wél kon.
Bij de eerste echo in het ziekenhuis werd het ineens bloedserieus. De gynaecoloog zei heel direct: “Met uw voorgeschiedenis en een drielingzwangerschap komt u in een heel hoog risicotraject. We moeten ook het gesprek voeren over foetale reductie.” Ik wist niet eens precies wat dat woord betekende. Mijn man wel. Die kneep meteen in mijn hand.
In de auto naar huis zei hij: “We moeten reëel zijn. Ik wil jou niet kwijtraken.” Mijn moeder zei die avond bijna hetzelfde, alleen harder: “Je hebt ook een verantwoordelijkheid naar jezelf. En naar je man. Drie kinderen hebben niks aan een moeder die er niet meer is.”
Ik werd daar boos om. Echt woest. Alsof iedereen al had besloten dat twee van mijn baby’s minder waard waren. Ik zei: “Het zijn geen opties op papier, het zijn mijn kinderen.” Mijn man antwoordde toen: “En jij bent mijn vrouw.” Dat gesprek liep totaal uit de hand.
Wat ik toen niet eerlijk vertelde, is dat de arts in een eerder gesprek al had gezegd dat een zwangerschap überhaupt zwaar zou zijn voor mij. Niet onmogelijk, maar zwaar. Ze hadden geadviseerd om eerst weer een uitgebreid onderzoek te doen voordat we verder zouden gaan. Ik had dat vooruitgeschoven. Druk op werk, steeds iets ertussen, en ook gewoon angst voor een mogelijk negatief advies. Mijn man wist dat onderzoek er nog niet was geweest, maar hij wist niet dat ik de afspraak zelf twee keer had verzet. Toen dat later uitkwam, voelde hij zich terecht buitengesloten.
“Dus jij hebt dit risico min of meer genomen zonder alles te laten checken?” vroeg hij. Ik zei meteen dat dat overdreven was, maar diep van binnen wist ik dat hij een punt had. Ik had gehoopt dat het wel los zou lopen. En nu zaten we hier.
De weken daarna leefden we van controle naar controle. Erasmus MC, bloedprikken, hartfilmpjes, gesprekken met de gynaecoloog, de cardioloog, een verpleegkundige die heel rustig alles uitlegde. Iedereen bleef netjes, niemand dwong me, maar de boodschap was duidelijk: mijn lichaam trok dit slecht. Ik hield vocht vast, was benauwd bij traplopen en moest stoppen met werken. Mijn moeder kwam boodschappen brengen en zei ondertussen dingen als: “Je hoeft niet alles te bewijzen.” Daar werd ik weer kwaad van, omdat het voor mij niet voelde als iets bewijzen. Het voelde alsof ik mijn kinderen niet kon uitzoeken.
Mijn man trok zich juist steeds meer terug. Geen geschreeuw meer, maar stilte. Op een avond zei hij: “Ik durf bijna niet meer blij te zijn, omdat ik alleen maar denk aan een begrafenis in plaats van aan een kraamweek.” Dat kwam keihard binnen. Ik riep dat hij me onder druk zette. Hij zei: “Nee, ik probeer eerlijk te zijn.”
Bij 15 weken kregen we opnieuw het gesprek over reductie. De arts zei: “Het risico neemt per week toe. Als u hiervoor zou kiezen, is dit wel het moment om daarover te beslissen.” Ik heb gehuild, mijn man ook. Ik heb zelfs één nacht gedacht: misschien hebben ze gelijk. Misschien is kiezen voor minder verliezen uiteindelijk kiezen voor leven. Maar de volgende ochtend zag ik op de echo weer die drie hartjes en ik kreeg het niet over mijn lippen. Ik zei: “Ik kan het niet. Als ik dit doe, ga ik daar mentaal ook aan onderdoor.” Mijn man liep even de gang op. Later zei hij alleen: “Dan doen we het samen, maar ik ben nog steeds bang.”
Vanaf dat moment veranderde er iets. Niet dat iedereen het ineens met me eens was, maar we stopten met elkaar overtuigen. Mijn moeder zei: “Ik vind het nog steeds onverstandig, maar ik laat je niet vallen.” Dat had ik blijkbaar nodig om te horen.
De zwangerschap was zwaar. Veel zwaarder dan ik mezelf had voorgesteld. Ik lag uiteindelijk grotendeels thuis op bed, later een tijd opgenomen. Ik had schuldgevoel richting mijn man omdat alles op hem neerkwam: werk, huishouden, ziekenhuisritten, formulieren voor verlof en verzekeringen. We kregen ook ruzie over geld, want mijn inkomen viel deels weg en ik had daar van tevoren veel te luchtig over gedaan. Alsof liefde en wilskracht ook de vaste lasten betaalden.
Bij 29 weken ging het mis. Ik kreeg pijn op de borst en was zo benauwd dat ik amper kon praten. Met de ambulance naar het ziekenhuis. Alles heel snel, veel mensen om me heen, iemand die zei dat ze de neonatologie moesten waarschuwen. Ik weet nog dat ik tegen mijn man zei: “Als er iets gebeurt…” en dat hij me meteen onderbrak: “Niet doen. Blijf hier.”
De kinderen zijn prematuur geboren. Piepklein. Couveuses, slangen, alarmen, kolven naast mijn bed terwijl ik zelf amper overeind kon zitten. Het was geen roze wolk, eerder overleven per uur. Maar ze waren er alle drie. En ik was er ook nog.
Mijn moeder heeft later gezegd: “Ik ben blij dat ik geen gelijk heb gekregen.” Mijn man zei iets wat me nog steeds raakt: “Ik was het niet met je eens, maar ik heb wel gezien hoe zeker jij hiervan was.” En ik heb tegen hem gezegd dat hij gelijk had dat ik eerder eerlijker had moeten zijn over mijn gezondheid en die uitgestelde onderzoeken. Als ik dat wel was geweest, hadden we misschien andere keuzes gemaakt of ons beter voorbereid.
Nu zijn we verder, moe maar dankbaar, en kijk ik anders naar die hele periode. Ik heb gevochten voor mijn kinderen, maar ik heb ook te lang gedaan alsof mijn eigen grenzen minder belangrijk waren. Dat heeft veel spanning en verdriet gegeven thuis. Ik weet nog steeds niet of anderen in mijn situatie dezelfde keuze hadden moeten maken. Ik weet alleen dat dit mijn keuze was, met alle risico’s erbij.
Wat vinden jullie: mag je in zo’n situatie vasthouden aan je gevoel als moeder, ook als je partner en artsen zo’n groot risico zien, of moet je dan juist rationeler proberen te zijn?