Mijn eerste date eindigde bij de rekening, en toen wist ik ineens alles
Ik had eigenlijk al geen zin meer om te gaan toen ik in de regen op mijn fiets naar het restaurant reed. Niet omdat ik hem niet leuk vond op de app, juist wel een beetje. Bas kwam daar rustig over. Netjes. Geen gladde openingszinnen, geen overdreven gedoe. Gewoon normaal. Na alle rare types dacht ik: misschien is normaal inmiddels al heel wat.
We hadden afgesproken in een klein eetcafé in Utrecht, vlak bij de gracht. Ik was vijf minuten te vroeg en zag hem al zitten bij het raam. Toen ik binnenkwam, stond hij niet op. Hij stak alleen even twee vingers op, alsof ik een collega was die aanschoof voor een overleg.
“Hé,” zei ik, terwijl ik mijn natte jas uittrok.
“Je bent er,” zei hij.
Dat was het.
Ik lachte het nog weg. Niet iedereen is meteen warm. Misschien was hij zenuwachtig. Ik ook. Ik ging zitten en voelde meteen dat ik harder mijn best deed dan hij. Ik stelde vragen. Over zijn werk, zijn week, zijn familie in Amersfoort. Hij gaf antwoord, kort, netjes, alsof hij vakjes invulde.
Toen ik vertelde dat mijn moeder laatst naar het ziekenhuis moest en dat ik daarom een paar nachten slecht had geslapen, keek hij me even aan en zei:
“Ja, ziekenhuizen zijn inefficiënt georganiseerd. Mijn vader heeft daar ook klachten over gehad.”
Ik weet nog dat ik even stil viel. Niet eens een: gaat het nu beter met haar? Gewoon meteen over systemen. Regelingen. Wachttijden. Alsof ik niet over mijn moeder sprak, maar over een storing bij de gemeente.
De serveerster kwam langs en hij bestelde zonder aarzelen een voorgerecht, een steak, friet, extra saus en twee speciaalbieren. Ik nam alleen pasta en een glas huiswijn. Ik had die week al krap gezeten. Mijn huur was omhooggegaan en mijn energierekening ook weer, dus ik lette een beetje op. Dat zei ik niet, want ik wilde niet meteen over geld beginnen op een eerste date.
Maar hij begon er zelf over. Vrij snel zelfs.
“Ik vind dat mannen en vrouwen alles fiftyfifty moeten doen,” zei hij, terwijl hij zijn bier proefde. “Anders kun je niet spreken van gelijkwaardigheid.”
Ik zei: “Ja, ligt eraan. Ik vind gelijkwaardigheid niet altijd hetzelfde als alles precies in tweeën delen. Soms kijkt iemand gewoon even wat redelijk is.”
Hij trok zijn wenkbrauwen op.
“Redelijk is objectief. Emotie maakt het vaak oneerlijk.”
Dat zinnetje bleef de rest van de avond in mijn hoofd hangen. Alsof hij het ingestudeerd had. Alsof warmte, aanvoelen, een beetje rekening houden met elkaar, allemaal zwaktes waren.
Er viel daarna zo’n stilte waarin je ineens alles hoort. Bestek. Een kuchje verderop. Iemand die lacht aan de bar. Ik begon aan mijn wijn en dacht: misschien ligt het aan mij. Misschien ben ik te gevoelig. Dat dacht ik echt, heel even.
Toen zei ik dat ik het juist aantrekkelijk vind als iemand ook een beetje gul kan zijn. Niet alleen met geld, gewoon… in houding.
Hij keek me strak aan.
“Gul zijn wordt vaak verwacht van mannen. Dat is een achterhaald patroon.”
“Ik heb het niet over verwacht,” zei ik. “Ik heb het over willen.”
Hij haalde zijn schouders op en sneed zijn steak aan alsof het gesprek daarmee klaar was.
Ergens halverwege vertelde ik nog een grappig verhaal over mijn broer Sjoerd, die met kerst de gourmetstel had opgeblazen. Normaal lacht iedereen daar wel om. Bas niet. Hij zei alleen:
“Dat is eigenlijk gewoon onhandig.”
Ik voelde me steeds kleiner worden. Alsof alles wat zacht, menselijk of een beetje rommelig was, door hem afgekeurd werd. Niet hardop altijd. Soms alleen met een blik. Met zo’n kleine zucht. Jullie kennen dat misschien wel.
Toen de rekening kwam, legde de serveerster het mapje tussen ons in. Bas pakte het meteen, keek en schoof het naar het midden.
“Dus, 38,50 per persoon.”
Ik dacht eerst dat hij een grap maakte.
“Maar jij had veel meer dan ik,” zei ik. Niet eens kattig, meer verbaasd.
“Ja,” zei hij. “Maar we delen de avond toch samen? Ik geloof niet in dat uitrekenen van wie wat had. Dat wordt kinderachtig. Gewoon gelijk delen. Wel zo eerlijk.”
Eerlijk.
Ik keek naar hem, naar die lege bierglazen, zijn bord, mijn bijna onaangeraakte pasta omdat ik door de spanning amper trek had gehad. En ineens werd ik heel rustig.
“Nee,” zei ik. “Eerlijk is dat je betaalt wat je zelf besteld hebt. Dit is alleen makkelijk voor jou.”
Hij leunde achterover. “Als je nu al moeilijk doet over een paar euro…”
Dat kwam binnen. Misschien juist omdat ik die zin kende uit een eerdere relatie, waarin ik ook altijd degene was die niet moeilijk moest doen. Over geld. Over planning. Over grenzen. Over alles eigenlijk.
Ik onderbrak hem.
“Het gaat niet om die paar euro. Het gaat erom dat je de hele avond alleen hebt gepraat over principes, maar ik heb nergens gemerkt dat je ook maar een beetje aardigheid in huis hebt.”
Hij lachte kort. Koud.
“Dan passen we inderdaad niet bij elkaar.”
“Nee,” zei ik. “Dat denk ik ook.”
Ik vroeg de serveerster of ze het apart kon afrekenen. Ze keek heel even van hem naar mij, zo’n blik die alles al had begrepen. Buiten trok ik mijn jas aan met trillende handen. Niet eens van verdriet. Meer van teleurstelling, denk ik. En ook van opluchting.
Bas stuurde later nog één bericht.
“Ik zoek iemand die rationeler in het leven staat.”
Ik heb niet meer gereageerd. Ik wilde eerst nog iets scherps terugsturen, iets over menselijkheid en dat hij misschien met een spreadsheet moest gaan samenwonen. Heb ik niet gedaan. Ik heb hem verwijderd en onderweg naar huis een patatje gehaald bij de snackbar, omdat ik nog honger had en omdat ik mezelf zielig vond, heel eerlijk.
Thuis appte mijn vriendin Marieke: “Ennn?”
Ik stuurde alleen: “Hij wilde de rekening fiftyfifty doen terwijl hij voor twee man had besteld.”
Zij stuurde meteen terug: “Ach meisje toch. Dat zegt alles.”
En dat was ook zo.
Soms merk je pas bij zoiets kleins wat er echt ontbreekt. Niet romantiek, niet perfecte manieren. Gewoon warmte. Een beetje soepelheid. Het gevoel dat iemand niet alleen naast je zit, maar je ook echt ziet.
Misschien overdrijf ik en was het echt maar een rekening. Maar voor mij ging het daar al lang niet meer over.
Zou ik te snel hebben geoordeeld? Of voel je op zo’n avond juist heel scherp wanneer iemand gewoon geen plek in jouw leven hoort te krijgen?