Ik dacht dat ik gewoon een collega hielp, tot mijn partner zei: ‘Ben jij zijn redder geworden of wat?’
‘Dit is niet meer normaal,’ zei mijn partner aan de keukentafel. ‘Je bent thuis met je lichaam, maar met je hoofd zit je alweer bij hem.’
Ik werd meteen boos. ‘Doe niet zo overdreven. Hij zit gewoon niet lekker in zijn vel. Dan laat je iemand toch niet stikken?’
Maar eerlijk: ik wist al dat het niet alleen om collegialiteit ging.
Ik werk op kantoor bij een middelgroot logistiek bedrijf in de regio Utrecht. Geen spannend werk, gewoon planningen, mailtjes, roosters, veel gedoe met personeelstekort. Een paar maanden geleden kwam er een nieuwe collega bij op onze afdeling. Rustige man, begin veertig, deed zijn werk goed, maar hield zich afzijdig. In het begin dacht ik: prima, ieder z’n ding.
Tot ik een keer laat bleef en hem nog achter zijn scherm zag zitten. Ik zei voor de grap: ‘Ga jij hier slapen of zo?’ Toen keek hij me aan en zei: ‘Thuis merkt toch niemand of ik er ben.’
Ik lachte eerst nog een beetje, maar hij niet.
Vanaf dat moment ben ik vaker met hem gaan praten. Eerst in de kantine, later via Teams, toen via WhatsApp omdat hij zei dat hij werktelefoontjes vaak miste. Hij vertelde dat zijn scheiding al een tijd liep, dat hij zijn kind weinig zag, dat hij in een kaal huurappartement in Nieuwegein zat en soms een heel weekend niemand sprak. Niet op een zielige manier, meer alsof hij het zelf ook gek vond.
Mijn partner zei in het begin nog: ‘Fijn toch dat jij iemand op z’n gemak kan stellen.’ Dus zo voelde het ook. Gewoon menselijk.
Alleen werd het steeds meer. ‘Heb je even?’ stuurde hij ’s avonds. Of: ‘Sorry dat ik stoor, maar ik trek het vandaag slecht.’ En ik reageerde. Altijd. Zelfs als ik op de bank zat, zelfs als mijn partner naast me zat. Soms stuurde ik: ‘Bel anders morgen de huisarts.’ Maar meestal ging ik toch door. Ik kende dat gevoel ook wel, dat je vooral wil dat iemand gewoon terugschrijft.
Dat is ook waar ik niet eerlijk over ben geweest. Niet tegen mijn partner, maar ook niet tegen mezelf. Ik deed alsof ik gewoon behulpzaam was, maar ik genoot er ook van dat iemand mij blijkbaar nodig had. Dat iemand opgelucht klonk als ik reageerde. Alsof ik eindelijk voor iemand precies op tijd kwam.
En misschien raakte het me daarom zo. Ik ben zelf opgegroeid in een gezin waar alles praktisch geregeld werd, maar over gevoelens had niemand het. Als er iets was, kreeg je vooral te horen dat je je niet zo moest aanstellen en door moest gaan. Dus ja, als iemand zich wél openstelt naar mij, schiet ik meteen in de zorgstand. Niet omdat ik zo geweldig ben, maar omdat ik blijkbaar nog steeds denk dat ik liefde moet verdienen door nuttig te zijn.
Dat heb ik thuis alleen nooit zo uitgesproken. Mijn partner zag gewoon dat ik steeds afwezig was. Dat ik tijdens het eten op mijn telefoon keek. Dat ik geïrriteerd reageerde als hij zei: ‘Leg dat ding eens weg.’ Dat ik op zondagmiddag zei dat ik even boodschappen ging doen bij Albert Heijn, maar dan eerst twintig minuten in de auto zat te appen op de parkeerplaats.
De echte klap kwam twee weken geleden. Ik was vrij en zat in de woonkamer toen mijn collega appte: ‘Ik weet niet of ik dit weekend doorkom.’ Ik schrok, belde meteen en hij nam niet op. Ik ben toen in paniek gaan denken. Huisarts? 113? Politie? Ik kende zijn adres via het personeelsbestand, wat achteraf ook al niet oké is dat ik dat erbij pakte voor iets privés. Ik heb mijn jas aangetrokken en wilde de deur uit.
Mijn partner hield me tegen. ‘Waar ga jij heen?’
Ik zei: ‘Ik ga gewoon even kijken. Straks doet hij zichzelf wat aan.’
Toen werd hij echt boos. ‘Jij bent zijn partner niet. Jij bent zijn hulpverlener ook niet. En ondertussen laat jij hier alles vallen. Zie je dat zelf niet?’
Ik riep terug: ‘Dus ik moet iemand dan maar negeren?’
Hij zei: ‘Nee. Maar jij gebruikt zijn problemen ook om niet naar jezelf te hoeven kijken.’
Dat kwam keihard binnen. Vooral omdat ik meteen wist dat er iets van waar was.
Uiteindelijk heb ik mijn collega niet zelf opgezocht. Ik heb 113 geraadpleegd via de chat en daarna hem één bericht gestuurd: dat ik me zorgen maakte, dat ik niet de juiste persoon was om hem hierin te helpen en dat hij direct zijn huisartsenspoedpost of 113 moest bellen als het niet veilig voelde. Maandag op werk bleek hij er gewoon te zijn. Hij keek me amper aan.
Later vroeg hij of we even konden lopen. Buiten zei hij: ‘Ik dacht dat jij tenminste niet zou afhaken.’
Ik zei: ‘Ik haak niet af, maar dit ging te ver. Voor mij ook.’
Toen zei hij iets waar ik nog steeds mee zit: ‘Jij deed anders ook alsof ik belangrijk voor je was.’
Dat was pijnlijk, omdat het niet helemaal oneerlijk was. Ik had grenzen vervaagd en ondertussen tegen mezelf gezegd dat het allemaal heel zuiver was. Alsof mijn aandacht geen lading had. Alsof ik niet ook iets terughaalde uit dat contact.
Thuis is het sindsdien ongemakkelijk. Mijn partner zegt dat het voor hem niet alleen om die collega gaat, maar om het feit dat ik blijkbaar pas doorheb dat ik zelf iets mis als het via een ander binnenkomt. En daar heeft hij ook weer gelijk in, want ik heb thuis vaak gedaan alsof alles wel prima ging. Lekker druk, gewoon doorgaan, nergens tijd voor. Makkelijker dan toegeven dat ik me al langer niet echt gezien voel. Maar hij zegt dan weer dat hij geen gedachten kan lezen, en dat klopt ook.
We praten nu eindelijk eerlijker, maar het schuurt nog steeds. Op werk houd ik het zakelijk. Geen appjes meer buiten werktijd. Alleen dat voelt ook weer hard, alsof ik iemand laat vallen terwijl ik weet hoe eenzaam hij is.
Ik wilde iemand helpen, maar ik denk dat ik vooral blind was voor waarom ik daar zo diep in stapte. Misschien kun je een ander niet geven wat je zelf nog steeds loopt te zoeken, in elk geval niet zonder er een warboel van te maken.
Ben ik te hard geworden door nu afstand te houden, of was dit juist de grens die ik veel eerder had moeten trekken?